Langer dan 90 dagen in Spanje

Rond het langer verblijven in Spanje doen veel halve waarheden de ronde, en de hardnekkigste is de 90-dagenregel. Die geldt niet voor jou. Deze pagina zet op een rij wat er wél geldt.

Meteen een waarschuwing vooraf: regels rond verblijf, zorg en belasting veranderen, en wat hieronder staat is een uitleg in gewone taal, geen juridisch advies. Voor je vertrek even nakijken bij de officiële bronnen — de Rijksoverheid, je zorgverzekeraar en het Spaanse ministerie — is een half uur werk en voorkomt gedoe.

De 90-dagenregel

De regel waar iedereen het over heeft: negentig dagen binnen een periode van honderdtachtig dagen. Die geldt voor derdelanders, dus mensen zonder paspoort van een EU- of Schengenland. Sinds de brexit vallen Britten daar ook onder, en dat is de reden dat je er de laatste jaren zoveel over leest.

Als Nederlander of Belg heb je vrij verkeer binnen de Europese Unie. Je mag in Spanje verblijven zolang je wilt, met alleen een geldig paspoort of identiteitskaart. Geen visum, geen aanvraag, geen wachttijd.

Het NIE-nummer

Het NIE — Número de Identidad de Extranjero — is het Spaanse identificatienummer voor buitenlanders. Je hebt het nodig zodra je in Spanje iets wilt doen waar een handtekening bij komt kijken: een auto kopen, een energiecontract op je naam zetten, een bankrekening openen, een woning kopen.

Voor het huren van een vakantiewoning voor een paar maanden heb je het niet nodig. Wij vragen er ook niet om.

Wil je het toch aanvragen, dan kan dat bij de vreemdelingendienst in Spanje of via het Spaanse consulaat in Nederland. Neem een afspraak, een ingevuld formulier EX-15, je paspoort en een reden waarom je het nummer nodig hebt.

Inschrijven bij de gemeente

Twee dingen worden vaak door elkaar gehaald.

De empadronamiento is de inschrijving in het bevolkingsregister van de gemeente waar je woont. Die is bedoeld voor mensen die er daadwerkelijk wonen. Als overwinteraar in een huurwoning doe je dit niet, en het hoeft ook niet.

Het certificado de registro de ciudadano de la Unión is iets anders: de registratie als EU-burger die langer dan drie maanden in Spanje verblijft. Dat is wat de wet voorschrijft bij een verblijf boven de drie maanden. Je vraagt het aan bij de Oficina de Extranjería, je krijgt een groen papiertje of pasje met je NIE-nummer erop, en het verloopt niet.

Eerlijk is eerlijk: een groot deel van de overwinteraars doet dit niet, en er wordt niet actief op gecontroleerd. Wij zeggen niet wat je moet doen; we zeggen alleen wat de regel is.

Zorgverzekering en de S1

Dit is het onderdeel waar je het meest aan hebt.

Zolang je in Nederland ingeschreven staat en je Nederlandse basisverzekering doorloopt, ben je in Spanje verzekerd voor zorg die medisch noodzakelijk is tijdens je verblijf. Daarvoor gebruik je je EHIC-kaart, de Europese verzekeringskaart die achterop je zorgpas zit of die je gratis aanvraagt bij je verzekeraar. Je krijgt daarmee zorg in het Spaanse publieke stelsel, tegen dezelfde voorwaarden als een Spanjaard.

Wat de EHIC níét dekt:

• Repatriëring naar Nederland. Dat kan bij een ongeval om een fors bedrag gaan.
• Geplande zorg — je gaat niet naar Spanje voor een knieoperatie.
• Particuliere klinieken. Veel Nederlanders aan de Costa Blanca gaan daarheen omdat het sneller gaat en er Nederlands wordt gesproken. Dat betaal je zelf, tenzij je reisverzekering het dekt.

Loop daarom je reisverzekering na, en dan vooral de maximale reisduur. Veel doorlopende polissen dekken tot zestig of negentig dagen aaneengesloten. Wie vier maanden weg is heeft een verlenging nodig, en die kost meestal niet veel — maar je moet hem wel afsluiten voordat je gaat.

De S1-verklaring komt pas in beeld als je definitief naar Spanje verhuist en AOW of pensioen ontvangt. Voor overwinteraars die in Nederland ingeschreven blijven, speelt die niet.

Belasting en je Nederlandse inschrijving

Twee grenzen, en het is handig om ze uit elkaar te houden.

183 dagen is de grens voor belastingplicht in Spanje. Ben je in een kalenderjaar meer dan 183 dagen in Spanje, dan word je daar in beginsel belastingplichtig over je wereldinkomen. Een winter van november tot en met maart telt in het ene kalenderjaar twee maanden en in het andere drie, dus daar kom je niet aan. Wie in oktober vertrekt en in mei terugkomt en dat ook nog eens over hetzelfde kalenderjaar spreidt, moet wél gaan tellen.

Acht maanden is de grens voor je inschrijving in Nederland. Ben je langer dan acht van de twaalf maanden in het buitenland, dan ben je verplicht je uit te schrijven uit de Basisregistratie Personen. Dat heeft grote gevolgen: je Nederlandse zorgverzekering eindigt, en je AOW en toeslagen veranderen. Voor een gewone overwintering speelt dit niet.

Wat dit voor een huurperiode betekent

De praktische uitkomst is prettiger dan het hierboven lijkt. Een overwintering van vier of vijf maanden — bijvoorbeeld van begin november tot eind maart — betekent:

• geen visum en geen aanvraag vooraf;
• geen belastingplicht in Spanje;
• geen uitschrijving in Nederland;
• je basisverzekering loopt door, met de EHIC voor noodzakelijke zorg;
• formeel wél een registratieplicht na drie maanden, waar in de praktijk zelden op wordt gecontroleerd.

Wat je vooral moet doen, is je reisverzekering nakijken. Dat is het enige punt waarop mensen echt in de problemen komen.

Onze twee woningen aan de Costa Blanca zijn allebei geschikt voor een verblijf van meerdere maanden — met verwarming, wat aan deze kust minder vanzelfsprekend is dan het klinkt. Vanaf twee maanden maken we een prijs in overleg; laat het weten via de pagina van de woning.